Śląsk Cieszyński, lub jego synonim Ziemia Cieszyńska, są określeniami historycznymi. Odnoszą się do ziem położonych nad Olzą i w górnym biegu Wisły. Na ich obszarze rozgościła się malownicza zachodnia część Beskidu Śląskiego, z otaczającymi dolinę Wisły pasmami Czantorii oraz tzw. pasmem wiślańskim z Baranią Górą. Osobliwością geograficzną jest znajdujący się tutaj dział wodny między Olzą – dopływem Odry, a Wisłą. Co więcej, między zlewiskami Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego. Do tego ostatniego, przez Wag i Dunaj, spływają spod Ochodzitej wody Czadeczki.
Mieszane lasy Beskidu Śląskiego nadają tej ziemi szczególnego kolorytu, zwłaszcza wiosną i jesienią. Umiarkowanie ciepły klimat oraz złoża solanki jodowo-bromowej zwiększają walory leczniczo-uzdrowiskowe tego atrakcyjnego regionu turystyczno-wypoczynkowego.
Historia Śląska Cieszyńskiego sięga czasów osadnictwa kultury łużyckiej. Tędy wiódł ongiś jeden ze szlaków bursztynowych. W okresie rozpadu feudalnego, w 1290 r., wydzieliło się piastowskie Księstwo Cieszyńskie, które w 1327 r. przeszło w lenno królów czeskich, zaś w 1653 r. dostało się pod panowanie Habsburgów. Dotychczasowe dobra książęce przekształcone zostały w tzw. Komorę Cieszyńską, która przetrwała do końca pierwszej wojny światowej. W 1920 r. decyzją Rady Ambasadorów Śląsk Cieszyński został podzielony: ziemie na wschód od Olzy przyznano Polsce, na zachód od Olzy (tzw. Zaolzie) – Czechosłowacji. Zajęcie Zaolzia przez Wojsko Polskie w 1938 r. sprawiło, że znalazło się ono na krótko w granicach II Rzeczpospolitej; w latach drugiej wojny światowej włączone zostało do III Rzeszy. Rok 1945 oznaczał powrót do poprzednich granic.
Coraz szersze dziś otwarcie polsko-czeskiej granicy, w ramach integrującej się Europy sprawia, że mniej ona dzieli, a coraz bardziej łączy mieszkańców po obu stronach Olzy, Beskidu Śląskiego i Beskidu Moraws-ko-Śląskiego, całego Śląska Cieszyńskiego.
Znajdująca się w granicach Polski Ziemia Cieszyńska, na której żyje około 150 tys. mieszkańców, administracyjnie należy do województwa bielskiego, zajmując powierzchnię 650 km2.
Geograficzne usytuowanie, historyczny bagaż, wielowiekowe rodzime tradycje na wielokulturowym styku sprawiają, że Śląsk Cieszyński szczyci się oryginalnym dorobkiem. Odnosi się to do nacechowanej polskim patriotyzmem działalności oświatowej i kulturalnej. Mieszkańców Ziemi Cieszyńskiej charakteryzuje zróżnicowanie wyznaniowe; współżyją tutaj społeczności katolików i ewangelików, a także innych wyznań.
Ziemię Cieszyńską charakteryzuje nie tylko mnogość cennych zabytków, ale i wyjątkowa troska o kulturowe dziedzictwo, zaś jej mieszkańców – twórczy upór, pracowitość, gospodarność. Odzwierciedla je współczesny obraz gmin skupionych w Związku Komunalnym Ziemi Cieszyńskiej: Cieszyna, Skoczowa i Strumienia, Wisły, Ustronia, Istebnej, Goleszowa i pozostałych. Wszystkie godne są zainteresowania. Każda z nich posiada oryginalną – wypoczynkową, kuracyjną, turystyczną, względnie sportową ofertę.